Εικόνα ενός επιδέσμου στον αγκώνα ενός ατόμου

Λόγοι που δεν πρέπει να χρησιμοποιείτε υπεροξείδιο του υδρογόνου για τον καθαρισμό μιας πληγής

6 λεπτά ανάγνωσης
Δείξε Περισσότερα

Τελευταία αναθεώρηση: Αύγουστος 2026

Για πολλές γενιές, το οξυζενέ ήταν κάτι που πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούσαν μετά από ένα κόψιμο ή μια γρατζουνιά, ενώ το άφρισμα που δημιουργούσε θεωρούταν συχνά ως ένδειξη ότι καθάριζε την πληγή. Ωστόσο, οι σύγχρονες οδηγίες για τη φροντίδα των τραυμάτων ακολουθούν μια διαφορετική προσέγγιση. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου ή οξυζενέ μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα κύτταρα που συμμετέχουν στη διαδικασία επούλωσης των πληγών, οπότε δεν συνιστάται γενικά για τον καθαρισμό μικρών τραυμάτων.

Αυτός ο οδηγός εξηγεί πώς δρα το οξυζενέ σε μια πληγή, γιατί δεν συνιστάται για τακτικό καθαρισμό πληγών και πώς μπορείτε να καθαρίσετε και να περιποιηθείτε μια μικρή πληγή στο σπίτι, ακολουθώντας τη ρουτίνα Καθαρισμού, Προστασίας και Επούλωσης της Hansaplast.

Μπορείτε να βάλετε υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ σε ένα κόψιμο;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι καλή ιδέα. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ συμβάλλει στην εξόντωση ορισμένων επιφανειακών βακτηρίων, αλλά μπορεί, επίσης, να καταστρέψει υγιή κύτταρα στην πληγή1. Για μικρά κοψίματα, γδαρσίματα και εκδορές, οι τρέχουσες οδηγίες συνιστούν τον καθαρισμό της πληγής με καθαρό τρεχούμενο νερό ή ένα ήπιο καθαριστικό πληγών, αντί του υπεροξειδίου του υδρογόνου/οξυζενέ.

Το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ συμβάλλει στην εξόντωση ορισμένων επιφανειακών βακτηρίων, αλλά μπορεί, επίσης, να καταστρέψει υγιή κύτταρα στην πληγή, γι’ αυτό και δεν συνιστάται γενικά για τον καθαρισμό μικρών πληγών.

Πώς δρα το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ σε μια πληγή;

Το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ είναι μια δραστική ένωση οξυγόνου, που σημαίνει ότι δρα οξειδώνοντας ό,τι έρχεται σε επαφή μαζί του. Το γεγονός ότι αφρίζει οφείλεται στην απελευθέρωση οξυγόνου, όταν το υπεροξείδιο έρχεται σε επαφή με ένα ένζυμο που ονομάζεται καταλάση και βρίσκεται στο αίμα και στο δέρμα. Αυτό συμβαίνει ανεξάρτητα από την παρουσία ή την απουσία βακτηρίων, οπότε μη θεωρείτε τις φυσαλίδες ως ένδειξη του πλήθους των μικροοργανισμών που απομακρύνονται.

Το πρόβλημα είναι ότι το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ δεν δρα επιλεκτικά, οπότε βλάπτει τόσο τα υγιή ανθρώπινα κύτταρα όσο και τα βακτήρια2. Είναι επίσης ένα ασθενές αντισηπτικό βραχείας δράσης και δεν μπορεί να αποστειρώσει μια πληγή. Στην πράξη, ο οργανισμός είναι καλά εξοπλισμένος για να αντιμετωπίσει μόνος του τα συνήθη βακτήρια, αρκεί η πληγή να καθαριστεί και να καλυφθεί.

Γιατί το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ μπορεί να καθυστερήσει την επούλωση των πληγών

Η επούλωση των πληγών εξελίσσεται μέσω διαφόρων σταδίων3:

  • Η αιμορραγία σταματά. Η πληγή έχει κλείσει και η αιμορραγία έχει πλέον τεθεί υπό έλεγχο.
  • Φλεγμονή. Ο οργανισμός καθαρίζει την περιοχή και αμύνεται ενάντια στα βακτήρια.
  • Πολλαπλασιασμός κυττάρων. Δημιουργούνται νέοι ιστοί και νέο δέρμα για να κλείσει η πληγή.
  • Ωρίμανση. Το νέο δέρμα ενδυναμώνεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.

Κατά το στάδιο της πολλαπλασιαστικής ανάπτυξης, κύτταρα που ονομάζονται ινοβλάστες σχηματίζουν το πλέγμα κολλαγόνου για το νέο δέρμα, ενώ νέα δερματικά κύτταρα εξαπλώνονται στην επιφάνεια για να κλείσουν την πληγή. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου είναι ιδιαίτερα επιβλαβές για αυτά τα κύτταρα, καθώς, όταν εφαρμόζεται, ιδίως κατ’ επανάληψη, μπορεί να βλάψει τον ευαίσθητο νέο ιστό καθώς αναπτύσσεται. Για αυτόν τον λόγο, το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ δεν συνιστάται γενικά για τη συνήθη φροντίδα των πληγών.

 

Το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ μπορεί να προκαλέσει βλάβη στους ινοβλάστες και στα νέα δερματικά κύτταρα που συμμετέχουν στη διαδικασία επούλωσης των πληγών.

4 παράγοντες υψηλού κινδύνου της χρήσης υπεροξειδίου του υδρογόνου/οξυζενέ για πληγές

Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες η χρήση οξυζενέ είναι πραγματικά επικίνδυνη. Περιλαμβάνονται:

  1. Βαθιά τραύματα ή τραύματα από διάτρηση: Το υπεροξείδιο του υδρογόνου διασπάται σε νερό και οξυγόνο κατά την επαφή με ιστούς. Σε ένα βαθύ, στενό ή περίκλειστο τραύμα, το οξυγόνο δεν έχει διαδρομή διαφυγής και, σε σπάνιες περιπτώσεις, αυτό έχει προκαλέσει μια σοβαρή επιπλοκή που ονομάζεται εμβολή από αέρα4.
  2. Μεγάλες πληγές ή πληγές με έντονη αιμορραγία: Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται ιατρική συμβουλή, και όχι θεραπεία στο σπίτι. 
  3. Εύθραυστο ή γηρασμένο δέρμα: Το ώριμο δέρμα είναι λεπτότερο και τραυματίζεται πιο εύκολα, οπότε είναι προτιμότερο να αποφεύγονται τα ισχυρά χημικά και να προτιμάται ο ήπιος καθαρισμός. 
  4. Μικρά κοψίματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης: Το απλό καθαρό νερό ή ένα ήπιο καθαριστικό για πληγές είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Αν είστε έγκυος, είναι προτιμότερο να συμβουλευτείτε έναν φαρμακοποιό ή τον οικογενειακό σας γιατρό πριν χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε αντισηπτικό προϊόν.

Εάν έχετε ένα βαθύ κόψιμο, ένα τραύμα από διάτρηση ή ένα τραύμα που δεν σταματά να αιμορραγεί, τότε αναζητήστε ιατρική συμβουλή, αντί να το περιποιηθείτε μόνοι σας στο σπίτι.

Όχι. Δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται σε βαθιά τραύματα ή τραύματα από διάτρηση, καθώς το οξυγόνο που απελευθερώνεται σε ένα περίκλειστο τραύμα μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να προκαλέσει εμβολή από αέρα.

Υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ, οινόπνευμα και άλλοι μύθοι για τη φροντίδα των πληγών

Το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ δεν είναι ο μόνος παλιός μύθος γύρω από τις πρώτες βοήθειες που έχει διαψευσθεί από τη σύγχρονη φροντίδα τραυμάτων.

Για τα κοψίματα, είναι καλύτερο το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ ή το οινόπνευμα;

Τόσο το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ, όσο και το οινόπνευμα ήταν κάποτε βασικά είδη πρώτων βοηθειών που περνούσαν από γενιά σε γενιά πριν το διαδίκτυο γίνει τόσο δημοφιλές όσο είναι σήμερα, αλλά και τα δύο μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στους ιστούς και να επιβραδύνουν την επούλωση.

Το οινόπνευμα είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείται για την απολύμανση εργαλείων, όπως λαβίδες, πριν από την αφαίρεση μιας σκλήθρας. Η πληγή είναι προτιμότερο να καθαριστεί με νερό ή με κάποιο κατάλληλο καθαριστικό τραυμάτων.

Μερικοί ακόμα μύθοι που αξίζει να αποσαφηνιστούν

Εικόνα επιθέματος στον αγκώνα ενός ατόμου
Όταν φροντίζετε πληγές, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε εξειδικευμένα προϊόντα περιποίησης πληγών αντί για σπιτικές θεραπείες

Αν και υπάρχουν πολλοί μύθοι σχετικά με τη φροντίδα των τραυμάτων σε όλο τον κόσμο, ορισμένοι από αυτούς ξεχωρίζουν περισσότερο από άλλους: 

  • Ο πρώτος είναι ότι οι πληγές επουλώνονται καλύτερα όταν μένουν εκτεθειμένες στον αέρα. Η αλήθεια είναι ότι διατηρώντας μια πληγή καθαρή, υγρή και καλυμμένη κάνουμε τη βέλτιστη επιλογή, καθώς έτσι βοηθάμε στην επούλωση και τη μείωση του κινδύνου δημιουργίας ουλών. 
  • Επιπλέον, η πεποίθηση ότι τα μικρά τραύματα δεν χρειάζονται προστασία είναι απλώς λανθασμένη, καθώς ακόμη και οι μικρές πληγές μπορεί να μολυνθούν από βρομιά και βακτήρια, επομένως ο καθαρισμός και η κάλυψή τους βοηθούν. 
  • Επίσης, υπάρχει η πεποίθηση ότι το βούτυρο βοηθά τα εγκαύματα. Δεν ισχύει. Για ένα ελαφρύ έγκαυμα, κρατήστε την περιοχή κάτω από δροσερό, τρεχούμενο νερό για περίπου είκοσι λεπτά και αποφύγετε το βούτυρο, τον πάγο ή οποιαδήποτε άλλη λιπαρή σπιτική «θεραπεία».

Τι να χρησιμοποιήσετε αντ’ αυτού: τη ρουτίνα Καθαρισμού, Προστασίας και Επούλωσης της Hansaplast

Η φροντίδα μιας μικρής πληγής είναι απλή. Η ρουτίνα Καθαρισμού, Προστασίας και Επούλωσης της Hansaplast προσφέρει έναν εύκολο τρόπο φροντίδας μικρών πληγών στο σπίτι και υποστηρίζει τη φυσική διαδικασία επούλωσης των πληγών.

Βήμα 1: Καθαρισμός

Πλύνετε καλά τα χέρια σας και κατόπιν, καθαρίστε απαλά την πληγή. Μπορείτε να την ξεπλύνετε κάτω από καθαρό, τρεχούμενο νερό ή να χρησιμοποιήσετε Hansaplast Σπρέι Καθαρισμού Πληγών για να καθαρίσετε μικρές πληγές μέσω μηχανικού ψεκασμού, βοηθώντας στην απομάκρυνση ρύπων και ξένων σωματιδίων. Δεν περιέχει οινόπνευμα, είναι άχρωμο, εύχρηστο και φιλικό για το δέρμα.

Βήμα 2: Προστασία

Μόλις το τραύμα καθαριστεί και στεγνώσει, καλύψτε το με ένα κατάλληλο επίθεμα ή επίδεσμο. Επιλέξτε έναν επίθεμα κατάλληλο για το τραύμα και το σημείο τοποθέτησής του. Για παράδειγμα, για τα συνήθη κοψίματα και γδαρσίματα, ένα επίθεμα Hansaplast Sensitive για ευαίσθητο δέρμα ή υδροκολλοειδές επίθεμα Hansaplast Second Skin Protection για μικρότερες πληγές και περιοχές όπως τα δάχτυλα. Η Τεχνολογία της Κάψουλας Επούλωσης δημιουργεί ένα υγρό περιβάλλον στην πληγή, ώστε να υποστηρίζει τη φυσική διαδικασία επούλωσης, ενώ η εξαιρετικά ισχυρή κολλητκή ικανότητα του επιθέματος βοηθά να παραμένει σταθερά στη θέση του.

Βήμα 3: Επούλωση

Η Hansaplast Κρέμα Επούλωσης Πληγών υποστηρίζει τη φυσική διαδικασία επούλωσης των πληγών. Συμβάλλει στη διατήρηση ενός υγρού περιβάλλοντος στην πληγή και σχηματίζει ένα αεροδιαπερατό φιλμ που βοηθά να αποτραπεί η ξήρανση του τραύματος. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας επούλωσης, είναι φιλική για το δέρμα και κατάλληλη για μωρά.

Εφαρμόστε μια λεπτή στρώση μία ή δύο φορές την ημέρα. Καλύψτε με ένα επίθεμα ή έναν επίδεσμο, αν χρειαστεί.

Περίληψη: Υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ και τραύματα

Το υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ αποτελούσε βασικό είδος πρώτων βοηθειών σε όλο τον κόσμο για δεκαετίες, όμως η αλήθεια είναι ότι μπορεί να βλάψει τα υγιή κύτταρα που χρειάζεται το δέρμα για να αναγεννηθεί και μπορεί να επιβραδύνει την επούλωση. Ποτέ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε βαθιά τραύματα ή σε τραύματα από διάτρηση, λόγω του σπάνιου, αλλά σοβαρού κινδύνου εμβολής από αέρα.

Για μικρά κοψίματα και εκδορές, ο καθαρισμός με καθαρό τρεχούμενο νερό ή ένα ήπιο καθαριστικό τραυμάτων, η κάλυψη του τραύματος και η διατήρηση ενός υγρού περιβάλλοντος επούλωσης αποτελούν μια ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη προσέγγιση. Η ρουτίνα Καθαρισμού, Προστασίας και Επούλωσης της Hansaplast προσφέρει έναν απλό τρόπο για να το κάνετε αυτό στο σπίτι.

Συχνές ερωτήσεις: Υπεροξείδιο του υδρογόνου/οξυζενέ για τραύματα (10)

Σχετικά άρθρα

Πηγές

  1. Cleveland Clinic. *How To Clean a Wound: Basic Wound Care*. health.clevelandclinic.org. https://health.clevelandclinic.org/handling-injuries-from-small-cuts-to-serious-wounds.
  2. Loo, A. E.; Halliwell, B. Effects of Hydrogen Peroxide in a Keratinocyte-Fibroblast Co-Culture Model of Wound Healing. *Biochem. Biophys. Res. Commun.* **2012**, *423* (2), 253–258. https://doi.org/10.1016/j.bbrc.2012.05.100.
  3. Almadani, Y. H.; Vorstenbosch, J.; Davison, P. G.; Murphy, A. M. Wound Healing: A Comprehensive Review. *Semin. Plast. Surg.* **2021**, *35* (3), 141–144. https://doi.org/10.1055/s-0041-1731791.
  4. Medicines and Healthcare products Regulatory Agency. Hydrogen Peroxide: Reminder of Risk of Gas Embolism When Used in Surgery. *Drug Saf. Update* **2014**, *8* (5), A4. https://www.gov.uk/drug-safety-update/hydrogen-peroxide-reminder-of-risk-of-gas-embolism-when-used-in-surgery.

Να επισκέπτεστε πάντα γιατρό εάν το τραύμα είναι βαθύ, αιμορραγεί έντονα ή παρουσιάζει σημάδια μόλυνσης όπως ερυθρότητα, οίδημα ή αύξηση θερμοκρασίας.

Σημειώστε ότι, αν και συντάχθηκαν με μεγάλη προσοχή, οι συμβουλές και οι οδηγίες που δίνονται σε αυτόν τον ιστότοπο δεν υποκαθιστούν σε καμία περίπτωση ιατρικές συμβουλές και θεραπεία. Εάν έχετε ή υποψιάζεστε κάποιο πρόβλημα υγείας, συμβουλευτείτε έναν γιατρό και ακολουθήστε τις ιατρικές συμβουλές, ανεξάρτητα από το τι έχετε μάθει σε αυτόν τον ιστότοπο.

Να διαβάζετε πάντα προσεκτικά και να ακολουθείτε τις οδηγίες χρήσης ή τα φυλλάδια των προϊόντων μας. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα προϊόντα μας, επικοινωνήστε μαζί μας μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο Hansaplast@Beiersdorf.com